رب کتھے سی ؟
جدوں تو ناقابلِ بیاں دکھ سہیاء

 

 

* * *

 

اوہ ڈنگر سی ، نہ کہ انسان جنہاں نے تیری معصومیت نوں تباہ کر دتا۔ اوہناں نے تیری شرافت نوں ننگا کر دتا۔اوہناں نے تینوں ننگا کرکے، تینوں بے حرمت کر کے تیرے بدن اتے حملہ کیتا۔ڈر نے تینوں دھون توں پھڑ لیا۔اک کیڑے وانگر تینوں زخمی کر کے اوہناں نے جگ دے سامنے تینوں پیش کیتا۔بوہت بے دردی نال اوہناں نے تیرے بے عزتی کیتی تے تینوں مندا آکھیا۔

 

تو رحم دی بھیک منگدا رہیا ۔کسے نے تیرے ول اکھ چک کے ویکھنا وی پسند نہ کیتا۔اوہناں لئی ایہہ اک کھیڈ سی۔اوہناں نے نہ صرف تیری عزت کھوئی تے تیرے کپڑے لائے، بلکہ تیری انسانیت وی کھو لئی۔تو اوہناں لئی سٹے جان توں پہلاں اک کھیڈ تماشہ سی۔تو بس ہاسے تے مزاق لئی رہ گیا سی۔اوہناں نے بہوت بے دردی نال ناجائز بدی، غیر انسانی ظلم تے زیادتی دے کم کیتے۔

 

ایس ساری لاچاری دے ویلے ربّ کتھے سی؟

 

جے اوہ تینوں ذلیل کرن والے وحشی سی تے تو شریف تے معصوم چِڑی وانگر سی۔تیرے اندر کوئی وی بدی، شہوت پرستی یا بےہودگی دا پرچھاواں نئیں سی۔تو بس مہربانی تے شفقت کرنا جان دا سی۔تو اوہناں دی بدی نوں سہن دے بدلے نفرت دے جواب وچ مہربانی کردیاں ہوئے اوہناں نوں اوہناں دی بدی کرن دتی۔تو اوہناں دا جواب بس ایہہ دتا پئی تو اوہناں لئی چنگا چاندا سی جیہڑے تینوں جانوں مارنا چاندے سی۔اوہناں نے تیرے اندر اپنے زہریلے کنڈے گڈھ کے تینوں چیر پھاڑ دتا۔

 

تے ربّ کتھے سی؟

 

کسے نے وی تینوں نہ جانیا ۔ تینوں اوہناں لوکاں نے دکھ دتا جنہاں نوں تیری حفاظت کرنی چاہیدی سی؛ اوہناں لوکاںنے تینوں چھڈ دتا جیہڑے تیرے سب توں نیہڑے سی؛ اوہناں لوکاں نے تیرے اتے الزام لائے جنہاں دا کم اک معصوم دی حفاظت کرنا سی۔رب دے دتے ہوئے اختیار دا غلط فائدہ چکدیاں ہوئے ، اوہناں لوکاں نے جنہاں نوں عزت دار شہری منیا جاندا اے، اپنے آپ نوں نیک تے تینوں قصوروار ثابت کیتا۔کسے نے وی تیری معصومیت دی حمایت نئیں کیتی۔ اوہ سارے پھر گئے، تے تیرے ول انگلی چکی تے تینوں ملامت کیتا۔

 

بس کجھ گھنٹے پہلاں، جیویں ایہہ ہمیشہ لئی سی، تیری پاکیزگی چمک رہئی سی۔تیری معصومیت دی پاکیزگی اک نویں نکور شیشے وانگر چمک رہئی سی،جیہڑی بوہت انمول خوبصورتی سی۔تیرے اک اشارے نال سورن نچ پیندا سی۔ تیری کاملیت نوں کدی کسے نے میلے ہتھ نئیں لائے۔ انسانی گنچگی دا اک چھاٹا جیہا ٹکڑا وی تینوں چھو نہ سکیا۔فیر اوہ اٹھے تے تینوں برباد کردیاں ہوئے ، کچلدیاں ہوئے تے رد کردیاں ہوئے تینوں تنگ کرن لگ پئے تے اوہناں دا قہر تیرے اتے بھڑکیا۔فیر وی بلا وجہ دے غصے نال اوہ تیرے بدن دے باقی حصیاں نوں وی مٹی وچ رولدے رہئے۔تیری اہمیت، تیری کاملیت تے تیری خوبصورتی ہمیشہ لئی گواچ گئی۔اک ویلہ سی پئی توں انمول سی تے ہن گندگی دا ڈیر، اک ویلہ سی پئی توں بوہت اہم سی تے صرف رد کیتے جان دے قابل ایں۔

 

فیر وی،جدوںتوں دکھ دی چکی وچ پِس رہیا سی، تے توں، جیہڑا اج ساہ وچ ساری دھرتی نوں بدل سکدا سی، صرف ایہہ ای آکھیا پئی،اے باپ، ایہناں نوں معاف کردے۔

 

پر ربّ کتھے سی؟

 

کدی نہ مکن والے واں ورولے وانگر، ہولناک پِیڑ تیرے زخمی جسم دی ہر نس وچ دکھ بن رہئی سی۔تیری خواہش اک اجیہے گلاب وانگر مر گئی جنوں توڑ مروڑ دتا گیا ہوئے؛تیری معصومیت اک شیشے وانگر چکنا چور ہوگئی؛تیری عزت انج رل گئی جیویں اک صاف پہاڑ دی ندی وچ فاضل مادہ خارج ہوگیا ہووئے؛ تو بوہت پریشانی وچ اپنی اکو ای تے کلی آس ول پِٹیا پئی،اے میرے ربّ ، اے میرے ربّا! توں مینوں کیوں چھڈ دتا اے؟اک اداس جہئی چپ نے تیرے دل نوں زخمی کر دتا۔تیری پیڑ سمجھوں باہر دیاں حڈاں نوں وی ٹپ گئی سی۔جنہاں نوں توں پیار کیتا اوہناں دے ہتھوں ای رد ہویا، اوہناں نے ای تینوں چھڈ دتا جیہڑے تیرے لئی بوہت اہم سی، پر ربّ ولوں وی چھڈ دتا گیا؟اپنے ابدہ باپ توں وی اجیہیا سلوک پایا جیویں تینوں تنگ کرن والے معصوم تے توں اوہناں دا بوہت بھیڑا پاپی ایں۔ربّ نے، جیہڑا پاپ توں بوہت زیادہ نفرت کردا اے،کجھ نئیں کیتا۔

 

تیرے دکھ نوں گھٹ کردیاں ہوئے تیرے تشدد کرن والیاں نے تیری باقی دی حیاتی وی کھو نی شروع کر دتی۔توں اوس ربّ نوں یاد کیتا جنہے تینوں اوس دکھ وچ کلیاں چھڈ دتا جیہڑا دسیا نئیں جا سکدا؛ اوہ ربّ جنہے تیتھوں مونہہ موڑ لیا؛ اوہ ربّ جیہڑا تینوں تھوڑا جیہیا وی سکون نہ دے سکیا جدوں توں بوہت زیادہ دکھ وچ سی۔فیر وی تینوں اوہدی محبت تے عقل اتے بھروسہ سی۔اوہنے تینوں موت دے حوالے کر دتا سی، فیر توں اپنے آپ نوں ہمیشہ لئی اوہدے حوالے کر دتا۔اے باپ! میں اپنی روح تیرے ہتھاں وچ دینا آں۔

 

اوہناں نے تیرے دل نوں چیردیاں ہوئے، تینوں نیزہ کھبو دتا۔اوہناں نے تینوں اک بو والی لاش وانگر گھسیٹیا۔اک وایلہ سی جدوں توں بوہت خوش سی، پر ہن، بدبودار۔اک وایلہ سی جدوں تو بے داغ سی،پر ہن تو آلوادہ ہو گیا ایں۔اک وایلہ سی پئی توں نایاب سی، پر ہن ناپید ہوگیا ایں۔اک ویلہ سی پئی توں بوہت عزت دار سی، پر ہن اوہناں نے تینوں بوہت ذلیل کیتا اے۔

 

دن بدن، اوس ربّ نے تیرے جسم نوں کھنڈر بنن ئی چھڈ دتا جیدے اتے توں بھروسہ کیتا۔

 

اچانک قادرِ مطلق نے اپنا ہتھ ودھایا، ہن جگ نے اوہ سب کجھ ویکھنا سی جو ربّ نے ہمیشہ لئی منصوبہ بنایا۔ اک ناممکن گل ہوئی اے؛ تو حیاتی وچ ابھر کے آیا ایں! اتھرو فتح وچ تبدیل ہوئے افسردگی خوشی وچ بدل گئی؛ گندے زخم عزت دی علامت وچ ڈب گیا۔تو فیر پاکیزگی دی چمک نال اٹھ پیا اے۔

 

کجھ ویلے پہلاں، تو پچھان توں باہر ظلم دا اک بوہت زبعدست شاہکار سی، فیر مالک نے، اکھیاں وچ اتھرو لے کے، بوہت پیار نالکم کرنا شروع کیتا جدوں تیکر پئی تینوں مارن والیاں دا اک اک حملہ تیری عزت دا وسیلہ نہ بن گیا۔اخیری شاہکار تے ایہدے توں وی زیادہ تعریف دے قابل سی،تے ایس حد تیکر شاندار سی پئی اسمان تے دھرتی وی تیری عزت ویکھ کے اچرج رہ گئے۔

 

پاک جلال وچ خوشی نال بھرپور، کاملیت وچ جدید، تو نہ صرف ایس معصومیت تے بلا مقابلہ عزت وچ جی اٹھیا جیہڑی ہمیشہ توں تیری سی، بلکہ ایہدے توں وی ودھ نویں شان دا مالک بنیا۔ہن نہ صرف تواوہ ہستی ایں جیہدے راہیں اسی پیدا ہوئے، بلکہ اوہ ہستی وی ایں جیدے راہیں ہر کوئی تیری عزت دی بے گناہ کاملیت، تیری پاکیزگی تے ابدی منزل لئی واپس لیایا گیا۔

 

اے خدائے عجیب! تو سچ مچ خوشی نال بھر پور آخرت دا، کہانی وچ انوکھی تبدیلی دا، تے تباہی نوں فتح وچ تے دکھ نوں بوہ زیادہ خوشی وچ بدلن والا ربّ ایں۔تو غیر متوقعات دا ربّ ایں؛ جیہڑا چٹکی نال غیر اہم شے نوں اہم بنا دیندا اے۔کینوں پتہ سی پئی جیہڑا گند یا بدی وکھالی دیندی اے اوہ اک زبردست کاملیت دا دوجا رخ سی؟اے ربّا مینوں دوجے رخ تیکر اپڑن توں پہلاں ، تیرے کماں دا فیصلہ کرن دی بےوقوفی توں بچاکے رکھنا،جدوں ہر کوئی تیری ذہانت دا شاہکا ویکھے پئی توں فتح یاب کر دا ایں؛تکلیف توں خوشی؛ گند توں خوبصورتی پیدا کردیندا ایں۔ اکھ چمکّدیاں ای ہارن والے جت جاندے نیں؛پسے ہوئے حاکم بن جاندے نیں؛کچلے ہوئے عزت پالیندے نیں؛مایوسی وچ ہارن والے فتح یابی دا سہرہ پا لیندے نیں۔

 

حقیقت وچ، توں ناممکن نوں ممکن بنان والا ربّ ایں۔جیویں اک پتھر توں قیمتی سونا بنایا جاندا اے جنہوں ناقابلِ برداشت اگ وچ بے دردی نال سٹ دیندے نیں،اوسے طرح توں بدی دی بھیہڑی اگ توں نیکی نوں بوہت پیار نال پیدا کر دا ایں۔تیرے کم سارے جگ نوں حیران کر دیندے نیں۔اک دن ایہہ سارے ظاہر ہون گے۔ اچانک اوہ سارے جیہڑے تیرے خلاف قہرام بنے سی بے زبان ہو جان گے۔اوہ سارے جنہاں نے مغروری وچ تینوں ہتھ پئے سی، اپنے فضول الزاماں نوں کوسدیاں ہوئے مونہہ پرنے ڈگن گے۔ہر کوئی شکایت کرن والی آواز چپ کر جاوے گی، فیر قادرِ مطلق ربّ دی نیکی تے عقل دی تعریف ہور تیز ہوا وچ گونجے گی۔

 

تیرے وچ، لامحدود پیا لامحدود علم نال جڑدی اے، تے لامحدود عقل لامحدود نیکی نال ملدی اے۔ایہہ آکھنا پئی توں ہر کسے لئی قابل بھرسہ ایں بالکل ایسے طراں اے جیویں آکھیا جاوے پئی سارا سنسار میرے لئی کجھ وی نئیں اے۔

 

اوہ، اسی اوہ موقع کنج گوا دتا جدوں اسی تیری خوبصورتی اپنیاں اکھیاں نال ویکھ سکدے سی۔تو کامل طور تے مجسم ہویا تے مکمل طور تے پوجا دے قابل ایں۔ہر اک چنگی تے سوہنی شے دا وسیلہ تیرے راہیں اے۔تو ہر اوس شے توں ودھ ایں جیدی میں تمنا کرسکدا آں ۔تینوں مہربان تے راستباز آکھنا بالکل انج ای اے جیویں اسی سمنر نوں اک قطرے دا نام دئیے۔تو اوہ معیار ایں جیدے اتے اکاجیہے بندے دی پرکھ کیتی جاوے جیہڑا بوہت راستباز ہووے پر اوہ فیر وی غیر کامل ہووے۔تیرے سامنے نیک توں نیک بندے دے کم وی مٹی وانگر نیں۔

 

کامل بنان لئی توں اپنے ہر اک چاہن والے لئی اک منصوبی تیار کیتا اے، تو بوہت ہوشیاری نال ہر اک دے تینقیدی حصے نوں لکا کے رکھیا۔ہر شے اوس تعریف دے قابل آخرت ول جا رہئی اے جنہوں توں صرف اپنی بوہت زیادہ محبت، قدرت تے طاقت نال پیدا کر سکدا ایں۔کیہہ مینوں ہنے ای تیرے پیار، شفقت تے حکمت اتے بھرسہ کرنا چاہیدا اے،ایس توں پہلاں پئی تیرا سارا منصوبہ مکمل ہو جاوے، تاں جوں میں اوس ویلے اپنی بے یقینی پاروں شرمندہ نا ہوواں جدوں اخیر وچ تیرے ابدی مقصداں دی کاملیت ہووے؟

 

جیویں اک سوہنے آرٹ دا کم شروع شروع وچ بوہت بھیڑا لگدا اے؛ جیویں اک گھر دی مرمت دے دوراں جدں تیکر کم پورا نئیں ہوجاندا اک تباہی دا منظر وکھالی دیندا اے؛ جیویں آپریشن دے دوراں اک زخمی بندے دے زخم شروع وچ بوہت گہرے وکھالی دیندے نیں؛ اوسے طرح جدوں تیکر تیرا کم میری حیاتی وچ پورا نئیں ہوجاندا میں اپنے دماغ نال تیرے کماں دے اعلیٰ معیاراں دا اندازہ نئیں لا سکدا۔

 

* * *

 

اے خداوند باپ!تو کیس طرح ہولناک طریقے نال اپنے پتر دی پیڑ برداشت کیتی،بالکل ایسے طراں جاندیاں ہوئے جیویں پئی اک سب کجھ جانن والاربّ جان سکدا اے،پر فیر وی ایس منصوبے نوں جاری رکھدیاںہوئے جیہڑا توں تے تیرے پتر نے مینوں مکتی دین لئی بنایا سی۔تو شفقت، مہربانی تے پیار دا وسیلہ ایں۔اجیہیا کوئی بوہت زیادہ درد نئیں اے،اجیہئی کوئی حد نئیں اے جتھے تیکر توں میرے لئی چنگا کرن لئی نہ اپڑیا ہوویں۔

 

اے مہربان یسوع! تو درد دی ہر حد نوں اپنے پر خلوص دل نال سہیا۔ایسے گندگی دی وجہ توں الٰہی پاکیزگی بے عزت ہوگئی۔ تو، جیہڑا ربّ دے نال پاکیزگی تے خوبصورتی وچ جانیا جاندا سی، باپ دے ل توں جزباتی طور تے ٹٹ گیا تے اوس قہر دا سزاوار ٹھہریا جیہڑا اوہنے سارے پاپیاں لئی رکھیا سی۔ابدی، الٰہی ایکا مک گیا۔تو کیویں ایہہ تمنا نہ کیتی ہووے گی پئی انسان دی مکتی دا کوئی ہور وسیلہ بن جاوے؟ پر اجیہیا کجھ وی نئیں سی۔ایس لئی تو اپنی مرضی نال اپنی پختگی دا ہر اک جز اکٹھا کر کے تے ناقابلِ سمجھ دکھ نوں برداشت کرن لئی اپنے آپ نوں زبردستی تیار کیتا۔تو ایہہ ایس لئی چنیا پئی تو جان دا سی تو ہمیشہ اپنی بے عزتی تے دکھ نوں یاد کریں گا ایہہ جان دیاں ہوئے پئی تیرے دکھ دا اک اک پل بوہت قیمتی اےتو جان دا سی پئی ربّ تیرے اک وی اتھرو نوں ضائع نئیں ہون دیووے گا بلکہ ایہدے راہیں بوہت سارے لوکاں دی حیاتیاں وچ نیکی پیدا کرے گا۔تو ایس گل نوں چنگی طراں جان دا سی پئی تیرے دکھاں دا نتیجہ ایہہ ہووے گا پئی تیرے غیر حقدار تے خود غرض پیارے لوک ابدی خوشی نال بھر پور ہوون گے۔

 

اے قادرِ مطلق خدا،کسے بال توں زیادہ معصوم، لکھاں نیوکلیئر بمباں توں ودھ طاقتور، ایس سنسار وچ موجود ہر انسان دی اکٹھیاں دی سوچ توں بوہتا جانن والے، ہر لحاظ نال تیرا قربانی دین والا پیار سب توں الگ اے۔دوجے لوک ایہہ نئیں جان دے سی پئی اوہ کیہ کرن جارہئے نیں؛پر توں ایہہ ضرور جان دا سی پئی کیہ ہو رہیا سی۔دجیاں نے دولت گوائی اے ، پر توں آپ اسمان توں ہیٹھاں دھرتی تے لٹائے جان لئی آیا جنہاں کوئی اج تیکر لٹیا نئیں گیا۔توماڑا تے لاچار ہون دا کردار ادا کر کے اپنے ستان والیاں نوں خوش کیتا، حالانکہ توں اکھ میچن وچ ای اوہناں نوں مٹی وچ ملا سکدا سی۔تو اوہناں نوں اپنی نفرت تیے اتے لٹان دی اجازت دیندیاں ہوئے خوش کیتا۔تو اوہناں نوں اپنے ااپ نوں کچلن تے مٹی وچ ملان تے پیراں ہیٹھاں روندن دی خوشی دتی۔

 

ہر انسان اوہناں لوکاں توں بوہت خوش اے جنہاں نے امن دے نام توں وی جان دین تے زخم سہن لئی قربانی دتی۔تو اوہناں لوکاں دی معافی تے شفاعت لئی اپنی جان قربان کیتی جیہڑے تیرے نال نفرت کردے سی۔تو خوشی نال ایس سزاءنوں سہیا جیدا تو حقدار نئیں سی تاں جو اسی ایس سزا توں بچ جائیے جیدے اسی حقدار آں۔تیرا پیار ایس حد تیکر ڈھاڈا اے پئی تو جسمانی تکلیف نوں وی برداشت کیتا، کیوں جے ایہدے توں کتے زیادہ دکھ والی گل سی جے میں اپنے پاپاں دے پاروں ابدی سزاءدا مجرم بن دا۔

 

تیرے نال میں مکمل طور تے حفاظت وچ آں۔میں اک اجیہا نکا جیہا کیڑا آں جیہڑا تیرے ڈھیر پیار توں خوش آں۔جیویں اک چھوٹا جیہا بالک اپنی ماں دے پیار دا شکریہ ادا نئیں کر سکدا ، اوسے طراں تیرا پیار میری سوچ توں کتے ودھ اے۔میں کیویں تیرا اک معطمن انداز وچ شکریہ ادا کراں؟میں تیرے پیار دا وسیع پیمانہ کیس طراں پورا کر سکاں گا؟میں تینوں کیہڑی شے دیواں جیہڑی پہلاں ای تیری نہ ہووے؟تیرے لئی میرا پیار بوہت اہمیت نئیں رکھدا۔تیری چاہت چ مکمل طور تے ڈب جانا ایہدے توں ودھ نئیں اے پئی میں تیری خوبصورتی ، نیکی، حکمت تے پیار اتے ایسے طراں دیاں ہور خوبیاں دے لائق نئیں ااں جیہڑیاں میرے ساہ روکن والی خوشی دیندیاں نیں۔سب توں وڈھا کم جیہڑا میں کیتا اے پئی تینوں میریاں اکھیاں نوں کھولن دی اجازت دتی اے پئی میں تینوں جانن توں پہلاں دنیاداری دیاں شیواں توں دور رہواں۔

 

* * *

 

کوئی وی بندہ اج تیکر کلا ای دکھ نئیں سہندا۔تو ہر اوس بندے دا دکھ اپنے سر لیا جیہڑا ایس جگ وچ پیدا اے۔

 

حالانکہ اک عام بندہ، اک سخت بندہ، اک خود غرض بندہ، چنگے طریقے نال جان دا اے پئی اپنے محبوب توں درد لینا کنہاں نوں متاثر کردا اے۔ا ماں اپنے بال دی تکلیف توں ودھ کے آپ اوس تکلیف نوں محسوس کردی اے۔ جنہاں زیادہ اسی اک بندے دی تکلیف نوں سمجھدے آں، اوہناں زیادہ ای اسی اوس بندے نال پیار کردے آں، اوہناں ای زیادہ اوس بندے دادرد ساڈے لئی تکلیف دہ ہوندا اے۔فیر وی تیری تکلیف کسے وی عام بندے نالوں ودھ سی۔کوئی وی انسان اوس حد تیکر نئیں اپڑسکدا یس حد تیکر توں سانوں پیار کرد ا ایں، تے نہ ای اوس طراں ساڈیاں لکیاں ہویاں تکلیفاں نوں جان سکدا اے جیویں تو جان دا ایں ۔ایہدا نتیجہ میری سوچ توں بوہت ودھ کے اے۔ تو ایس ویلے دد تے نئیں کر سکدا پر ایس تکلیف نوں ذاتی طور تے لے سلدا ایں جدوں کوئی اک انسان دوجے انسان نوں پیار دے نال وی تکلیف دیندا اے۔

 

ایتھے تیکر پئی اک پاپ جیہڑے شروع وچ کسے لئی نقصان دہ وی نئیں ہوندا اوہ وی تیرا دل توڑ دیندا اے۔جے اسی نقصان کیتے بغیر اک پاپ نوں مذاق سمجھئے ، تے ایہہ پاپ نئیں ہووے گا، تے توں ایہدی تصدیق کریں گا۔پاپ دی فطرت ایہہ ای اے پئی ایہدا انجام لوکاں دا نقصان ہوندا اے۔ساڈا مسئلہ ایہہ اے ہپئی اسی کوئی وی پاپ کرن لگدے ایہہ سمجھدے ااں پئی ایہدئے نال کسے دا نقصان نئیں ہووے گا۔پاپ ایس حد تیکر دھوکے باز ایہہ پئی ایہدے اثرات کدی کدی صدیاں بعد تباہی دی صورت وکھالی دیندے نیں۔اسی پاپ کرن دے ایہڈے شوقین ہوندے آں پئی اسی ایہہ گل بھل جاندے آں پئی جیہڑی ہدایت توں ساڈی کردا ایں اوہ تیری بے لوث محبت دی پیداوار اے۔ایتھے تیکر پئی جے پاپ کرن والے نوں وی کوئی نقصان ہووے تے اوہ وی تیرا دل توڑ دیندا اے۔

 

دونویں، انسان دے دکھاں لئی تیرے احساسات دی بوہت زیادہ ڈونگیائی تے اوہ جو تو سولی اتے برداشت کیتا، ساریاں مصیبتاں تیرے اتے آپئیاں۔تے جیویں ایس دکھ دی شدت انسانی سوچ توں پہلاں ای بوہت زیادہ سی، فیر وی اک غیر متوقع واقعہ رونما ہویا۔جدوں اوہناں لوکاں نے ربّ دے خلاف کم کرنا شروع کر دتے جیہڑے تیرے لئی بوہت اہمیت رکھدے سی تے تیرا درد ہور ودھ گیا۔ہر اک چنگی شے دے وسیلہ دے طور تے،تیری پرستش پورے دل نال شکرگزاری سمیت کرنی چاہیدی اے۔تو دتا، ہور دتا تے ہور دیندا گیا۔فیر وی تیری اخیر اوہناں احمق لوکاں دے زہریلے رویے تے قہر نال ہویا،جد کہ توں انسان دے دکھاں توں بوہت نفرت کر دا اےں،جنہاں نے اوس اک بندے اتے الزام لایا جیہڑا سچ مچ معصوم سی۔اک جانور اوس ہتھ نو ں دندی وڈھ سکدا اے جیہڑا اوہنوں چارا کھواندا اے، اک بال اپنی ماں نوں اوہدی ویکھ بھال دے باوجود جتی مار سکدا اے، اک خود کشی کرن والا بندا اپنے بچان والے نال لڑائی کر سکدا اے، پر ایہناں وچوں کوئی ایہدا مقابلہ نئیں کر سکدا جیہڑا سلوک تیرے نال کیتا گیا۔کوئی وی تیرے وانگر، پیار، شکر گزاری تے عزت دے قابل نئیں اےپر کیہ کوئی تیرے وانگر رد کیتا گیا یا ذلیل کیتا گیا یا نفرتی بنیا سی؟اک اجیہی ہستی جیہڑی پوجا دے لائق ، اوہنوں ای سب توں بوہتی رسوائی ملدی اے۔

 

میں تیری پیاری، ساری انسانیت دے خلاف بھیہڑے لفظ ورت کے تینوں ناراض نئیں کرنا چاندا، پر ایہہ ویلہ اوس پیڑ دی حقیقت دا سامنا کرن دا اے جیہڑی توں صبر تے خاموشی نال سہی۔اسی ایس گل نوں چنگی طراں جان دے آں پئی تیرا علم لامحدود اے تے ایہہ پئی حقیقتاں نال لڑن لئی ساڈے کول تیرے مقابلے وچ ذہنی قابلیت نئیں اے۔اسی ایہ من لیا اے پئی اسی کامل نئیں آں، جیدا مطلب ایہہ اےپئی اسی تیرے انل نئیں رلدے، اسی خود غرضی وچ غرق، بدی نال بھرے ہوئے تے دوغلے پن و چ انّھے آں۔فیر وی اسی چالاکی نال اوس بندے اتے الزام لایا جیہڑا پاکیزہ، کامل تے بے غرض سی!تو سانوں بولن دی طاقت دتی تے اسی ایس طاقت نوں تیری بے عزتی کرن لئی ورتیا۔ہر اک شے جیڑی سانوں چنگی لگی اے تیرے ولوں آندی اے، تے اسی تینوں ذلیل کردیاں ہوئے، تے اتے الزام لاندیاں ہوئے تیرا دل توڑ دتا۔ تیری پاکیزگی ناقابلِ بیاں اے۔تو بوہت زیادہ کامل ایں، عظیم ایں، بغیر تفریق دے انصاف کرن والا، کامل نیک، راستباز تے مہربان ایں۔تو انصاف نال جسم وچ آیا۔تو اخلاق دا وسیلہ، جلال نال بھری ہوئی ہستی، سنسار وچوں سب توں بوہتا رحم دل ایں۔اسی بے ایمان روح، دھوکے باز تے ہر لحا ظ نال تیتھوں گھٹ آں۔اسی اپنے انصاف کرن والے دا ای انصاف کرن لگ جاندے آں، تے توں سانوں معاف کرن لگ جاندا ایں۔

 

میں ایہہ سوچن توں ڈردا آں پئی تینوں لعن طعن کرن دی وجہ ایہہ اے پئی تو سنسار اتے حاکم وانگر حکومت کرن دی بجائے پیار نال حکومت کرنا پسند کیتا۔اسی خوشی خوشی اپنی خود غرضی دی خاطر تیری دتے ہوئے آزادی دے انتخاب نوں بے حرمت کردیاں ہوئے تیریاں پاک راہواں دی خلاف ورزی کیتی اے۔اسی ضد کردے آں پئی توں سانوں خودغرض بنن دی اجازت دے، پئی اسی دوجیاں دے خلاف بدی کرئیے،پر دوجیاں نوں ساڈے خلاف بدی کرن دی اجازت دین دی تیری ہمت کیویں ہوئی!اک وگڑے ہوئے بدتمیز بال وانگر، اسی تیرے نال بد تمیزی شروع کردیواں گے جے تو سانوں ساڈے پسند دے پاپاں وچ ودھن توں روکیا،اسی تیرے خلاف ہو جاواں گے جے تو دوجیاں نال ایسے طراں دا سلوک کر کے اوہناں نوں ساڈے خلاف پاپ کرن دی اجازت دتی۔اسی نئیں چاندے پئی تو ساڈیاں حیاتیاں وچ دخل اندازی کریں، پر اسی ایس گل توں بوہت غصہ کراں گے جے تو دوجے لوکاں دیاں حیاتیاں وچ دخل اندازی نہ کیتیتے اوہناں نوں اوہناں پاپاں توں نہ روکیاجیہڑے اوہ ساڈے خلاف کردے نیں۔ساڈے دوغلے معیاراںنیں کِناں تیرا دل توڑ دتا ے۔

 

جے تو ڈنڈے نال حکومت کیتی ہوندی تے ساڈے آزادی دے سارے انتخاب تے درست فیصلہ کرن نال ملن والی عزت دے سارے موقع مک جاندے، پر سارا جگ عیباں توں پاک ہوندا۔کوئی شے وی تیرے لئی شرمندگی تے دکھ دا سبب نہ ہوندی۔ایہدی بجائے تو سانوں پیار تے انتخاب دی آزادی دتی پئی ایہدی فطرت نوں ورت دیاں ہوئے اسی بوہت زیادہ نیکی یا بدی دے خوفاں نوں چن سکئے۔

 

تو پیار نال اپنے اختیار نوں چلان دا فیصلہ کیتا۔مینوں لگدا اے پئی سب توں زیادہ خطرناک تے دردناک اے پر باقی ساریاں طریقیاں نالوں تسلی بخش اے۔کسے نال بوہت زیادہ پیار کرن دا مطلب ایہہ اے پئی جے تہاڈے کول سنسار دی ہر اک شے ہے اے تے اوہ بندہ نئیں اے جیدے نال تہانوں پیار اے تے سب کجھ غیر تسلی بخش اے۔پیار کرنا اپنا آپ نوں ایہنا کمزور بنانا اے پئی بوہت زیادہ طاقت دے باوجود وی تسی کجھ نہ کر سکو۔

 

ایہہ پکی گل اے پئی اجیے بوہت ساریاں شیواں نیں جیہڑیاں بوہت طاقت نال وی نئیں ہو سکدیاں۔مثال دے طور تے، طاقت نال تسی پنج نکراں والی مثلث نئیں بنا سکدے،کیوں جے مثلث بنن لئی صرف تن نکراں دی لوڑ اے نہ گھٹ نہ زیادہ کوئی وی طاقت کسے بندے نوں پیار کرن تے مجبور نئیں کر سکدی،کیوں جے حقیقی پیار لئی ایہدا مجبوری توں پاک ہونا بوہت ضروری اے۔بوہت زایدہ طاقت دے کول کسے بندے نوں پیار کرن تے مجبور کرن لئی بوہت سارے امکانات کھلے پئے ہون گے۔تسی دھوکے بازی ، خوف، رشوت، نشہ ذہنی تیاری، تے جھوٹے دعٰویاں دیاں بے شمار قسماں وچوں کسے نوں وی چن سکدے او۔فیر وی، ایہناں وچوں کوئی وی شے اخلاقی نئیں ہوے گی بالکہ جو کجھ وی ایہدے توں پیدا ہووے گا اوہ دھوکہ تے ہو سکدا اے لیکن پیار نئیں۔کوئی وی بندہ طاقت دے نال تے عقلمندی نال کسے بندے نوں ایہہ گل منن لئی پئی تسی پیار کردے او دھوکہ دے سکدا اے، یاکسے نوں ایہہ گل ظاہر کرن تے مجبور کر سکدا اے پئی اوہ تہاڈے نال پیار کر داا ے،پر ایہدا نتیجہ غلط نکلے گا۔ایہدے الٹ کوئی وی عام بندہ اپنی تھوڑی جہی طاقت تے قابلیت نال کسے کوشش توں بغیر کسے وی دل وچ پیار دی شمع جلا سکدا اے۔

 

اسی حیران ہوواں گے پئی اک بندہ کسے کڑی نوں اغوا کر لیندا اے تے اوہدے نال زیادتی کردا اے کیوں جے اوہ ایس گل دا دعویٰ کردا اے پئی اوہ اوس کڑی نال پیار کردا اے تے ایس گل نوں من دا اے پئی اوہ اوہنوں خوش رکھے گا۔ایہہ اک غیر اخلاقی کم ہووے گا، ایہدے نال نال اوہنے جسمانی طاقت نوں وی ورتیا، جیدے نال اوہ کڑی اپنے حق دی پامالی نوں جان گئی، یا اوہ کوئی نشے والی شے ورتے گا جیدے نال اوہنوں ایہہ پتہ نہ چلے پئی اوہدے نال جو ہورہیا اے اوہ اوہدی مرضی دے خلاف سی۔سانوں ایس گل نو ں سوچن دی کوشش وی نئیں کرنی چاہیدی اے پئی حقیقی پیار پیار کرن والے دیا ں خواہشاں نوں پورا کردی اے،بھانویں ایہہ پیار کرن والے دی مرضی دے خلاف ای کیوں نہ ہووے، بھانویں اوہ کناں ای پر اعتماد اے پئی اوہ بندہ پوری حیاتی اوہدے نال واسطہ رکھے گا۔

 

ایہدی بجائے پئی اسی دس سیکنڈاں لئی ایس گل تے غور کردے پئی سب کجھ جانن والا ربّ جو کجھ وی کردا اے اوہ ای ٹھیک اے، اسی تینوں ذلیل کر کے رکھ دتا۔سکوئی وی زخم ایہدے توں بوہتا ڈھاڈا نئیں ہوندا پئی جیس بندے نال تسی پیار کردے او اوہدے ولوں تہانوں غصے والی پھٹکار ملے۔کوئی وی تیرے وانگر ایس طراں پیار نئیں کر دا جیویں تو اوہناں لوکاں نال کرداایں جیہڑے تیرے خلاف ہوئے سی،ایس لئی کوئی وی بندہ تیرے وانگر دکھی وی نئیں ہوندا۔اے کامل ہستی، جو کجھ وی اوہناں نے تیرے نال سولی اتے کیتا اوہ ایہدے توں بوہتا بھیڑا نئیں سی جنہی اوہ تیرے نال نفرت کردے سی۔تیرے ایس درد دا تصور جیدی وجہ اسی آں میریاں اکھیاں نوں تر کر دیدا اے، پر حقیقت وط میرا دل پتھر وانگر سخت اے۔جے دھرتی دے سارے سمندر اتھرو وگان تے مٹی داس ہر ذرہ اکھ تر کرے؛ جے ساری مخلوق ہر روز اک اک پل اسردہ ہووے تے فہر وی تیرے درد دا ماتم پورا نئیں ہوسکدا جیہڑا درد توں اوہناں لوکاں لئی سہیا جنہاں نوں تو پیار کیتا سی۔اسی تیرے پیار تے صبر نوں گال کڈھی اے، جد کہ ساڈی ہر دھڑکن دا انحصار تیرے اتے اے۔

 

تو ایس حد تیکر اوہناں لوکاں دے ہتھوں ذلیل ہویا جیہڑے ایس سنسار وچ ہر اک کہکشاں توں بوہتے تیرے لئی اہم سی، تے ایہہ ایس جگ دے سارے دکھاں توں ڈھاڈا دکھ سی۔تے فیر وی، تیرے پیار دے پاروں، اوہ لوک جنہاں نے تینوں بوہت تکلیف دتی، تیرے لئی بوہت زیاد ہ خوشی دا سبب بنے جدوں اوہناں نے تیرے لئی اپنے رویاں نوں بدلناں شروع کیتا۔

 

کیہ اوہ ایہہ نئیں ویکھ سکدے پئی ایس جگ وچ اوہناں دی موجودگی اوہدی کاملیت نوں کھنڈر بنا دیوے گی؟ بھانوٰن اوہ اپنے آپ نوں اخلاقی طور تے کناں ای چنگا محسوس کرن۔ اوہناں دی خود غرضی ، بالکل میرے وانگر، چھیتی لوکاں واسطے نقصان دہ ثابت ہووے گی۔کیہ اوہ ایہہ نئیں جان دے پئی تینوں اک کامل منصف دے طور تے غیر حمایتی ہونا چاہیدا اے؟تو انسان نال ایہناں پیار کردا ایں پئی انسان دی چھوٹی جیہی تکلیف وی تینوں بوہت افسرہ کر دیندی اے۔ایس سیاری دا اوہ ویلہ نیڑے اے جدوں اوہناں دی خواہش پوری ہووے گی،پر اوہ ایہہ گل نئیں جان دے پئی اوہناں نال سب توں بھیہڑی ہووے گی جیہڑی اج تیکر نئیں ہوئی۔

 

تو سچ مچ دکھ دی ہر وجہ نوں تباہ کر کے اک کامل دنیا بنائیں گا۔تیرے دل نوں جیہڑی گل دکھی کر دیندی اے اوہ ایہہ اے پئی تیرا ہر اک پیارا تکلیف کا سبب اے۔ساڈے وچوں ہر اک نے جھوٹ بولیا یا دھوکہ دتا یا چوری کیتی یاذلیل کیتا یا خود غرض ہوئے تے ایس طراں کرن نال دوجیاں نوں دکھ دتا اے ، تے اسی انسان دے دکھاں وچ اضافہ کیتا اے۔اے قادرِ مطلق منصف، اپنا قادر ہتھ ودھا، ایہہ وچارے لوک دوجیاں دیاں غلطیاں پھڑن لئی ہر ویلے اوہناں دے پاپاں تے غور کردے رہندے نیں۔ایہناں دی بس اک آس اے، ایس توں پہلاں پئی دیر ہوجاوے ، پئی اوہ روحانی طور تے اپنے آپ نوں بدلن، تاں جو توں اوہناں دے بدلے تکلیف سہ لویں۔مٰ تیرے اگے التجا کر داآں ، ایہناں نوں تھوڑا جیہا ہور ویلہ دے دے پئی اوہ خودغرضی دیاں راہواں توں پھر جان تے تینوں صرف اوس تبدیلی لئی لبھن جیہڑی اوہناں نوں اک کامل جگ وچ داخل کرے تے جنہوں اوہ تباہ نہ کر سکن۔

 

اک اجہی حقیقت جنہوں کوئی وی نظر انداز نئیں کر سکدا اوہ ایہہ اے پئی دھرتی اتے بدی دے خاتمے دی شرط تکلیفاں دے سبب دا مکناں اے جیدی لوڑ تہاڈے توں پوری نئیں ہونی۔جے کجھ لوک ایہہ نئیں ویکھ سکدے، تے میں ایہہ ویکھ سکدا آں۔جے اوس حشر دے دن توں پہلاں لکھاں لوکاں نوں اپنے حواس ٹھیک کرن دا موقع ملے تے میں دھرتی دے دکھ سہن لئی تیار آں۔

اوہ سب کجھ جو تو انسان دے پاپاں دا کفارہ ادا ککرن لئی قربانی دیندیاں ہوئے سہیا میں اوہ سب کجھ سہن دا تصور وی نئیں کر سکدا۔ فیر وی، بدی توں پاک اک جگ دی خواہشوں علاوہ،میں لکھاں لوکاں نوں اوہناں دی منزل توں دور کرن دے بدلے بے شمار دکھاں نوں قبول کراں گا۔ایس جگ وچ اوہناں غیر کامل لوکاں دا وجود جتھیاں نوں مکتی دین دے بوہے نوں کھولن وچ مدد دیندا اے۔ایس محدقود سوچ دے پچھاں ، میرے دکھاں دا تجربہ کرنا بوہت سارے لوکاں دی مکتی وچ اہم کردار ادا کردا اے۔ کیسی عجیب سوچ اے!

 

موجودہ خوشیاں ہر انسان دی بے مثال خوشی دا پرچھانواں نیں جیہڑے تیرے پیار نوں لبھن والے نیں۔میرے بارے وچ جیہڑے تیرے ابدی امکشافات نیں اوہ ظاہری طور تے مک جان گے۔ایہہ اوہناں نوں غیر متوقعاتی طور تے کسے وی اجہی شے توں چنگی بنا دیدنا اے جیدی میں آس رکھدا آں۔اک اجہیے سیارے اتے ہنا جتھے بدی رہندی اے کدی کدی برداشت توں باہر ہوجندا اے۔ تہاڈی مثال نوں ای سامنے رکھدے آں پئی،جگ وچ تہاڈے اتے مصیبتاں آن گیاں۔(یوحنا دی انجیل 16باب33آیت)دوجے لوکاں تون ہٹ کے،میرا کوئی وی خاص پیار نئیں اے۔سوائے جدوںمیں تیری عبادت کردا آں ،تے کدی کدی تے اوس ویلے وی نئیں۔ ایہدے باوجود میں دشمناں دے علاقے وچ خطریاں،ربّ دے خلاف درد بھرے جگ وچ موت تے دکھاں دی تمنا رکھداآں۔می ایس جگ دے لوکاں دیاں حیاتیاں وچ فرق کیس طراں پا سکدا آں جیہڑا پہلاں ای کامل جگ اے۔اسمان دیاں کاملیتیاں کیس طراں اک غیر دوستانہ جگ دے موقعیاں نوں چھو سکدیاں نیں، جتھے میں تیرے ہتھوں لوکاں دیاں ابدی منزلاں بدلن لئی ورتیا جا سکدا آں؟ایہہ ہنیر سیارا جرات والیاں تباہیاں دی تھاں اے۔ایتھے ہیرو بنائے جاندے نیں۔ایہہ اوہ تھاں اے جتھے ایہہ رباّ میں تیرے لئی عزت جت سکدا آں۔

 

* * *

 

تیرے کول نہ صرف رب وانگر میری سوچ توں ودھ شفقت اے، بلکہ تو، جیڑا اک معصوم سی، سولی اتے ہر اوس رب دے خلاف ہون والے کم لئی دکھ سہے جیدے نال رب نوں تکلیف ہوندی اے۔فیر وی اک ہور طریقہ اے جیدے نال تیریاں تکلیفاں مک سکدیاں نیں ۔ تیرے راہیں ہر انسان اپنی حیاتی وچ دکھاں دی اہمیت جان سکدا اے۔

 

میں کیس حد تیکر میری غلطی نوں سنسار دے اک اہم کم وچ بدلن لئی پیار کردا آں! میں اپنے آپ نوں یاد کروانا اے پءتیرے دھرتی دے دکھ کنہے زیادہ اہم تے فائدے مند سی۔

 

تیرے لئی، ہارن والے نے عزت پائی، شرمدگی پاکیزگی وچ بدل گئی، طاقت والیاں نے پیار دے نال حکومت کرنا سکھ لیا۔تیرے ناسور بنن والے زخم حوصلے دے میڈلز بن گئے۔تیرے دکھ ایس گل دا سبب بنے پئی لکھاں لوک ایہنی تیری عبادت کردے نیں پئی اپنیاں حیاتیاں تینوں دین لئی اوہ ساے تیار نیں۔

 

تو پاپ نال بیمار ہوگیا تاں جو میں روحانی زخماں توں شفا پاواں۔تو اپنے آپ نوں گند دا ڈھیر بنا کے مینوں پاک رب دے سامنے بے عیب بنا دتا۔تو دونگیائیاں وچ ڈب کے مینوں رب دے سامنے فرشتیاں دے معیار دے مطابق ڈبن توں بچا لیایا، تاں جو میں تیرے نال رب دے تخت اتے سارے سنسار دی حکومت کر سکاں۔

 

تیرے دکھاں نے اتہاس نوں دو حصیاں وچ ونڈ دتا ، تے اک نواں دور شروع کر دتا۔ ایہنے نویں عہد نامے دی شریعت نوں پورا کیتا تے یہودیان تے غیر یہودیاں دے درمیان فرق نوں مکا دتا۔ایہدے راہیں سارے انساناں اتے روح پاک دا غلبہ چھا گیا۔ایتھے تیکر پئی ساری انسانیت، ہور وی ایس یقین اتے اڑے نیں پئی تو اوہناں دے بدلے دکھ سہیا۔تیرے روحٓنی، ذہنی تے جسمانی دکھاں نے ہر اک ثقافت تے جگہ دے لکھاں تے کروڑاں لوکاں لئی فائدہ کیتا۔ تیرے دکھاں نال نہ صرف اسمانی مخلوق دا ڈھانچہ بدل گیابلکہ اوہدے توں دوجے مخلوق وی فائدہ چکن گے(رومیوں 8باب 19توں 22آیتاں)۔تے نہ صرف جسمانی سلطنت ،بلکہ روحاں دی مکمل دنیا ایس بدقسمت شکار تے حملے دی وجہ توں بدل گئی۔شیطان دے ہتھوں کھیڈ بنن والے لکھاں لوکاں نوں تے شیطان دی بدی دے سارے بندھناں نوں توں توڑ دتا۔

 

بے شک اوہ اپنے ارادیاں نوں چنگی طراں جان دے سی، پر لکھاں لوکاں نے اتہاس وچ خوشی یا بدی دے خلاف جہاد کیتا سی یاشکست دتی سی۔تو اوس ویلے فتح پائی جدوں ساریاں نوں شکست ہوئی، تے توں ایہہ زور زبردستی نئیں کیتا بلکہ زبردستیاں برداشت کر کے کیتا۔تو شکار بن کے فتح مند بنیا۔ تو ناممکن کر کے وکھایا، تے توں ایہہ ہتھاں وچ تلوار لے کے نئیں بالکہ تلوار نوں اک پاسے رکھ کے کیتا سی۔

 

بے حرمتی تے سختیاں سہن نال توں ساڈے وانگر بن گیا تاں جو ساڈیاں لوڑاں پوریاں کر سکیں۔بالکل ایسے طراں، تیری فتح یابی دے باعث، اسی جیہڑا دکھ سہیا اوہ غیر اہم بن گیا۔بالکل جیویں رب باپ آکھدا اے پئی تیرا اک وی اتھرو ضائع نئیں جاوے گااوسے طراں ساڈے اتھروواں نال وی نیکی حاصل ہو سکدی اے۔اسی بس ایہہ کرنا اے پئی تیرے دکھ سہن دے مطابق چلنا اے، تے اپنا درد رب دے حوالے کرنا اے، بالکل جیویں تو کیتا سی۔

 

مینوں بس ایس گل دا خیال آندا اے پئی کیہ میں اپنے آپ نوں اوس سانچے وچ ڈھال سکاں گا جیویں تو اپنی حیاتی خراب کرن لئی دوجیاں دے حوالے کر دتی سی۔تیری حیاتی نے جیہڑا دکھ سہیا اوہدے نال ہر انسان دے زندہ رہن دے برابر سکھ ملیا۔تیرے دشمناں دی تیرے نال بدسلوکی، ایہناں ساریاں غیر اہم دکھاں لئی اہم بن گئی جیہڑے رب دے خلاف طاقتاں نے تیرے اتے ڈھائے۔

 

جے توں دکھاں نوں فتح مندی وچ تے بے عزتیاں نوں عظمت وچ بدل سکد ا

ایں تے میں وی ایہہ کم کر سکدا آں۔میں ایہہ ایس لئی کر سکدا آں کیوں جے توجو کجھ وی کیتا اوہ میرے لئی ای کیتا سی۔ تو ایس لئی مریا پئی میں رب وچ نویں سرے توں جماں۔ تاں جو جو کجھ تو حاصل کیتا اوہ میری پوہنچ تیکر ہووے۔

 

ساڈے وانگر بن کے تو ایہہ ثابت کیتا اے پئی اوہ ساریاں تکلیفاں جیہڑیاں سانوں مکانا چاندیاں نیں ساڈی عظمت دے نال مک جاندیاں نیں۔سانوں بس ایہناں ہیٹھاں لکھیاں ہویاں گلاں وچ تیری پیروی کرن لئی تیتھوں طاقت لینی اے:

 

* رب اتے بھروسہ رکھنا چاہیدا اے پئی اوہ ایہناں کماں نال نیکی پیدا کرے جیہڑے رب دے خلاف تے ساڈے لئی نقصان دہ نیں۔

 

* اوہناں لوکاں نوں معاف کرنا چاہیدا اے جیہڑے ساڈے نال بدسلوکی دی وجہ توں تباہی دے حقدار نیں۔

 

تو نہ صرف ساڈے لئی ایہہ کردیاں ہوئے بلکہ سانوں وی ایہہ کرن لئی ساڈے اندروسدیاں ہوئے،بھروسے تے معافی دے ایس ناممکن درجے تیکر اپڑن دے قابل بنایا۔تو ساڈی اڈیک کیتی پئی اسی تینوں ایہہ کرن دی اجازت دئیے۔

 

ایہہ ویب پیج پنجابی وچ


ایسے لکھاری ولوں انگریزی وچ ہور بوہت سارے صفحے





ایہہ ویب پیج English
وچ

یہہ ویب پیج اردو
وچ